Қайран Елім - Латынға кіріспе
Бейсенбі, 23.02.2012
Қайран Елім
Дүниежүзі қазақтары қауымдастығының Павлодар облыстық филиалының  сайты
Бір ұлт
Бір тіл
Бір мүдде
Сайт мәзірі
Бөлім санаттары
Тіл [29]
Дін [7]
Әлем [19]
Аймақ [7]
Қоғам [30]
Отандас [47]
Руханият [16]
Түркі Әлемі [4]

Сөйлесейік

Пікіртерім
Қандастарымыздың Елге оралуын қалайсыз ба?
Барлық жауаптар саны: 190
Санақ

Қазір онлайн: 1
Қонақтар: 1
Қолданушылар: 0
free counters
Сайтымызда қолданылуға  ұсынылып отырған әліппеге кіріспе сабағын ұсынамыз.
 
Қазақ тілі өзінің тарихында (Қазақ халқы қалыптаспай тұрғандағы рун жазуларын алмағанда) араб, латын және қазіргі Қазақстанда қолданыстағы кирил әліппесін пайдаланды. Осы сайт бетінде қолданып отырғанымыз Әбдуәли Қайдаридың кеңейтілген түрік латын әліппесі негізіндегі графикасы. Осы жазу түрі көріп отырсаңыздар қазіргі кезде көп мемлекеттік органдардың сайттарында да қолданыста.Мәселе түрікшілдікте емес, мәселе осы әліппенің қазақ тіліне өте ыңғайлылығы. Сондықтан сайтымызға келген қонақтарымыз жазылғандарды еш кедергісіз түсініп, оқи алғандай осы сабақты ұсынамыз. Қазақ тілінің кейбір дыбыстарына тоқталсақ
 
1. И – әрпі орыс немесе түрік тіліндегі И (і)сияқты емес, ол екі дыбыстан тұрады- ій , сондықтан латын әліппесінде - iy  болып жазылады.
 
2. У – әрпі дауыссыз екенін бәрі біледі, бірақ кириллицада жазғанда ол дауыссыз да дауысты да болып жазыла береді. Ол дұрыс емес.Сондықтан У әрпі – Ww болып белгіленген.
 
Мысалдар: бару – baruw, келу – kelüw, ал таза дауыссыз дыбысты белгілегенде осылай ғана жазылады: уақыт - waqıt, сайлау – saylaw.
 
 
Қазақ әліпбиінің нұсқасы - Qazaq älipbiyiniñ nusqası 

1. Aa ---------- а (адам = adam)

2. Ää ---------- ә (әдемi = ädemi)
 
3. Bb ---------- б (Абай – Abay)

4. C c ---------- ц (акция – akciya)
 
5. Çç ----------- ч (чемпион – çempiyon)

6. D d ---------- д (дәстүр – dästür)

7. E e ---------- е (э) (емен = emen, элемент = element)

8. Ff ----------  ф (федерация - federaciya)

9. Gg ---------- г (егемен – egemen)

10.Ğ ğ --------- ғ (ғалым = ğalım)

11. I ı ---------- ы (ырыздық = ırızdıq)

12. İ i ---------- i (iндет = indet)

13. Hh --------- х (халық = halıq), және h (қаhарман = qaharman). 
һ әрпі қолданылатын сөздер саны 10 -нан аспайды.

14. Kk ---------- к (кілем – kilem)

15. Qq ---------- қ (қазақ = qazaq)

16. Ll ---------- л (естелік – estelik)

17. Mm -------- м (мереке – mereke)

18. Nn ---------- н (ниет – niyet)

19. ñ ----------- ңңай = oñay)

20. Oo ---------- о (отбасы – otbası)

21. Ö ö ---------- ө (өзен = özen)

22. Pp ---------- п (пайыз – payız)

23. Rr ---------- р (ресми – resmiy)

24. Ss ---------- с ( сапар – sapar)

25. Ş ş ---------- ш (шелек – şelek)

26. Tt ---------- т (темір – temir)

27. Uu ---------- ұ ( ұзын – uzın)

28. Ü ü --------- жұмсақ "ү" (үзiндi = üzindi)

29. Vv ---------- в (сол қалпында)

30. Ww --------- Уу (сол қалпында)

31. Yy ---------- й (байрақ = bayraq)

32. Zz ---------- з (заман – zaman)

Мысалдар – Mısaldar:

iy -------- и (иман = iyman, саяси - sayasiy)
iya ------- ия, иа
şş -------- щ (ащы = aşşı)
ya -------- я (таяк = tayaq)

yo ---------- ё (майор - mayor) yuw (yüw) ---------- ю (жою = joyuw)
 
Кейбіреу білгіштер айтады – компьютерде бар латын әріптерінен ғана жасайық қазақ әліппесін деп. Мүмкін, олардың солай айтуында да себеп бар шығар... Бірақта ақылды халықтар компьютерді тілдеріне бағындыруды... Сондықтан біздер де компьютерге тілімізді бағындырмай, компьютерді тілімізге бағындырайық. Әр кезде бір дыбыс бір әріппен белгіленгені өте жақсы және түсінікті, сондықтан құйрықшалары бар әріптерден қашқанымыз дұрыс емес. Олай істемеген ретте әліппеміз сызықшаларға толып кетеді.
Құйрықшалары бар әліппелермен түріктер, поляктар, литовтар, эстондар,  норвегтер, венгрлер тағы басқалары қолданады.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Кіру түрі
Е-майл:
Кілтсөз:
Фотосуреттер

Іздеу
Күнтізбе
«  Ақпан 2012  »
ДсСсСрБсЖмСбЖс
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
272829
Мұрағат
Сілтемелер
  • Қазақша Уикипедия
  • Мәдени мұра
  • Тіл порталы  
  • Ертіс дидары
  • Мен қазақпын сайты
  • Қазақтар сайты
  • Мәскеу қазақтары
  • Мәссаған порталы
  • Абай порталы
  • Электронды кітапхана

     
  • Кездесейік  * Сөйлесейік * Бірігейік  ***   Copyright Kayranelim © 2009-2011
    Сайттағы мәліметтерді жариялаған кезде сілтеме жасалуы тиіс
    Форумдағы, чаттағы жазулар мен сайттағы білдірілген пікірлер сайт көзқарасы болып есептелмейді
     
     Whois.1in.kz - рейтинг лучших сайтов Казнета Рейтинг ресурсов KAZ.KZ Resurs.kz: сайты Казахстана и раскрутка сайта Создать сайт бесплатно Каталог Казахстанских ресурсов TABU Сайты Казахстана, казахстанские сайты, казахские сайты, сайты в Казахстане HotLog